साउदी अरबले लगातारको ड्रोन हमलापछि आफ्नो महत्वपूर्ण १२०० किलोमिटर लामो ‘ईस्ट–वेस्ट’ तेल पाइपलाइन अस्थायी रूपमा बन्द गरेको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था रोयटर्सका अनुसार साउदीको तेल निर्यातका लागि महत्वपूर्ण मानिएको उक्त पाइपलाइनमा बिहीबार बिहान रियाद तथा मदिना क्षेत्रमा आक्रमण भएको थियो। आक्रमणबाट पाइपलाइनमा क्षति पुगेको र केही मानिस घाइते भएको साउदी विदेश मन्त्रालयले जनाएको छ।
इरान र अमेरिकाबीच जारी युद्धका कारण स्ट्रेट अफ हर्मुजमा तेल ट्यांकरको आवागमन प्रभावित भइरहेका बेला साउदीको पाइपलाइनसमेत बन्द भएपछि विश्वव्यापी तेल आपूर्तिमा थप दबाब पर्न सक्ने देखिएको छ।
अरब प्रायद्वीप हुँदै जाने उक्त पाइपलाइनले स्ट्रेट अफ हर्मुजको जलमार्ग प्रयोग नगरी साउदीलाई तेल निर्यात गर्न सहयोग गर्दै आएको थियो। पछिल्ला महिनामा यसबाट दैनिक ४० लाखदेखि ५० लाख ब्यारेलसम्म कच्चा तेल प्रवाह भइरहेको थियो, जुन विश्वव्यापी तेल आपूर्तिको करिब ४ देखि ५ प्रतिशत हो।
साउदीको ऊर्जा मन्त्रालयले पाइपलाइनलाई सावधानीस्वरूप बन्द गरिएको जनाएको छ। पाइपलाइनमा भएको क्षतिको मूल्यांकन भइरहेको भए पनि त्यसले तेल निर्यातमा कति असर पारेको छ भन्ने तत्काल स्पष्ट भएको छैन।
साउदी र इराकले पाइपलाइनमाथि भएको ड्रोन आक्रमण इराकबाट भएको बताएका छन्। इराकमा इरानसमर्थित सशस्त्र समूहहरूको प्रभाव रहेको क्षेत्रमा आक्रमण भएको अनुमान गरिएको छ। घटनापछि इराकले एक सैन्य कमान्डरलाई पदबाट हटाएको रोयटर्सले जनाएको छ।
यसैबीच, यमनका इरानसमर्थित हुथी विद्रोहीले रेड सी क्षेत्रमा आफ्नो नियन्त्रण विस्तार गरेको बताइएको छ। चार जना यमनी सरकारी स्रोतका अनुसार रेड सीको प्रवेशद्वार बाब अल–मन्देब जलमार्ग नजिक रहेको रणनीतिक पेरिम टापु हुथीले कब्जामा लिएको दाबी गरिएको छ।
साउदी विदेश मन्त्रालयका अनुसार इराकका प्रधानमन्त्रीको आग्रहपछि साउदीले तत्काल कुनै जवाफी कारबाही गरेको छैन। यद्यपि आफ्नो हित र सुरक्षाका लागि आवश्यक सबै उपाय अपनाउने अधिकार सुरक्षित रहेको साउदीले जनाएको छ। इराक सरकारले पनि आक्रमणको निन्दा गरेको छ।
आक्रमणपछि इराकले इरानसँगको शालामचेह सीमा नाका पनि सावधानीस्वरूप बन्द गरेको छ। सुरक्षा स्रोतका अनुसार उक्त नाका इरानबाट इराकमा तरकारीलगायत खाद्य सामग्री आयात गर्ने प्रमुख मार्गमध्ये एक हो।
यसैबीच, हुथीले बाब अल–मन्देब जलडमरुमध्यमा नियन्त्रण कायम गरेमा इरानलाई अमेरिकासँगको युद्धमा महत्वपूर्ण रणनीतिक लाभ पुग्न सक्ने आकलन गरिएको छ। यमनी सरकारी सेनाले लाल सागरको तटीय क्षेत्रमा हुथीले कब्जा गरेका क्षेत्र फिर्ता लिन जवाफी कारबाही गर्ने संकेत दिएको छ।
रोयटर्सका अनुसार हुथीको पछिल्लो सैन्य अग्रसरतामा इरानी रिभोलुसनरी गार्ड्सको प्रत्यक्ष निर्देशन रहेको दाबी गरिएको छ। इरानले हुथीलाई आफ्नो सहयोगी माने पनि उनीहरूलाई सैन्य निर्देशन दिने गरेको आरोप अस्वीकार गर्दै आएको छ।
हुथीका सैन्य प्रवक्ता याह्या सारीले साउदीका पानीजहाजबाहेक अन्य सबै जहाजका लागि समुद्री आवागमन सुरक्षित रहेको बताएका छन्। साउदी पानीजहाजमाथि भने यसअघि नै प्रतिबन्ध घोषणा गरिएको उनले बताएका छन्।
हुथीविरुद्ध सैन्य सहयोग माग्दै साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमानले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई बिहीबार कम्तीमा दुई पटक फोन गरेको बताइएको छ। घटनाबारे जानकार स्रोतका अनुसार साउदीले हुथीविरुद्ध लड्न अमेरिकासँग सैन्य सहयोग मागेको हो।
तर वासिङ्टनले तत्काल हुथीविरुद्ध प्रत्यक्ष सैन्य कारबाही गर्न अस्वीकार गरेको छ। यद्यपि अमेरिकाले साउदीलाई गुप्तचर सूचना तथा लक्षित कारबाहीका लागि आवश्यक जानकारी उपलब्ध गराउने बताएको छ।
